DİVAN TOPLANTILARI - III:   EDEBİYATTA ÜSLÛP MESELESİ

 

Divan Toplantıları’nın 04-05 Kasım 2021 tarihlerinde yapılması planlanan üçüncü buluşmasında edebiyatta üslûp meselesini tartışmaya açıyoruz. Aşağıda teklif edilen başlıklar ve anahtar kavramlar bir tanımlama, tasnif ve adlandırma iddiası taşımamakla birlikte sizlerden gelecek teklif ve öneriler için bir zemin oluşturma kaygısı ile ortaya çıkarılmıştır. Bugüne kadar yapılan çalışmalar da göz ardı edilmeden üsluba dair yeni bir bakış açısı için kapılar aralamayı önermekteyiz.

(Çalıştayın, pandemi koşullarına göre yüz yüze veya çevrimiçi yapılması düşünülmektedir. Süreçle ilgili ayrıntılı bilgi daha sonra ilan edilecektir.)

Çalıştaya katılım için "Katılım Formu"nu doldurarak 15 Eylül 2021 tarihine kadar iletişim mailimize gönderebilirsiniz.

   Çalıştay Takvimi

 

Özet Gönderimi İçin Son Tarih

15 Eylül 2021

 

Çalıştay Tarihi

04-05 Kasım 2021

 

Tam Metinlerin Son Gönderim Tarihi

05 Aralık 2021

 

Çalıştay Kitabının Yayını

30 Aralık 2021

 

   Çalıştay Konuları

 

Bir üslûb üzre gelmişdür gelenler hep bu meydâna

Edebiyat araştırmalarında üslûp

Üslubun kapsamı

Üslûp bir yöntem midir?

Üslûbun biçim, edebî ekol, edebî tür, edebi devir, metin ve yazara özgü yapısı

Devir-şahsiyet-eser üçlemesinde üslûbun yeri

Meşrep-üslûp ilişkisi

Muhit-üslûp ilişkisi

Nazire-üslûp ilişkisi

Sözlük-tuhfe üslubu

Tazammun üslubu

Üslûp tenkidi

Üslûp-âhenk ilişkisi (ritim, müzikalite, tekrar, kafiye, fiil ya da isim tercihleri)

Üslûp-belâgat ilişkisi

Üslûp-cümle kurgusu (devrik-kurallı-eksiltili cümleler)

Üslûp-dil ilişkisi

Üslûp-edebî kişilik ilişkisi

Üslûp-estetik ilişkisi

Üslûp-hitabet ilişkisi

Üslûp-poetika ilişkisi

 

Köprü[lü]den geçmeyen üslûba olmaz âşinâ

Tarz-ı klasik “üç” müdür?

Mahallîleşme

Sebk-i Hindî

Türkî-i Basit

 

Üslûb-ı lisân ayniyle insân

Hatâî üslubu

Nâbî üslubu

Nedim üslubu

Nef’î üslubu

Nevâî üslubu

Yesevî, üslubu

Yûnus, Kaygusuz üslubu  

 

Tarîki kûy-i cânânun yeter âşıklara meslek 

Acemâne edâ

Âşıkâne edâ

Cinsiyetçi üslûp (merdâne-müennesâne)

Hayrâne edâ

Kitâbet üslûbu

Külhânî

Levendâne üslûp, gemici dili

Meslek argosu ve meslekliler üslubu

Mestâne edâ

Nâzikâne edâ

Tabîbâne

Tezkire-biyografi-tabakat üslûbu

Türkâne edâ

Üstâdâne edâ

Yeniçeri üslûbu

Yetîmâne edâ

Zâhidâne edâ

Zarîfâne edâ

 

Melâmet gönlegin biçdüm ârif olup geyen gelsün

Abdâlâne edâ

Alevî-Bektâşî tarz

Ârifâne edâ

Babayâne edâ

Bâtınî söylem

Dervişâne edâ

Ehl-i beyt söylemi

Heteredoks söylem

Hurûfî tarz

Kalenderâne edâ

Müddeîler üslûbu

Rindâne edâ

Sûfiyâne edâ

Şathiyelerdeki iddialı söyleyiş 

 

İşit meddâh-ı ‘âlemden sözi ey tâlîb-i ma’nâ

Kendini öven şairin tarzı

Kutlu öncüler övgüsü

Meddahlık mesleği

Methiye üslubu

Mukaddime ve hâtimelerde klasikleşen övgü tarzı (klişe, tabir, terim, kalıplar ve tasarruflar)

Övünmekten kaçınan sanatçı tevazuu

Tevhid üslubu (çokluğu öteleyen birliğe çağıran söylem)

Yakarış ve dua üslubu 

 

Defter ü dîvâna sığmaz dâstânum var benüm

Destansı anlatım, epik üslûp

İslam yaratılış teorisinin olağan dışı aktarımı

Kozmogoni-üslûp ilişkisi

Menkabevî söylem

Mesnevilerde büyülü gerçeklik

Üslûb-ı muhayyel

 

Nicedür merd-i seyyâham cihânda

Gezginler dili

Sefaret eserlerinin üslûbu

Seyahat eserlerinin üslûbu

Seyyahlar tarzı

Sıla özlemi ve gurbet söylemi 

 

Gülşen içre bülbül ezberler teressül şâh şâh

Âlimâne üslûp

Dîvânî üslûp; devletli yazışmaları, ferman, buyruldu

Emîrâne üslûp

Felsefîi üslûp

Hitâbet dili ve mev’izeler

Medreselilerin bilim eserlerinde sade/yalın ve süslü dili - ilmî üslûp

Mektup, arzuhâl, teressül

Mutlak, müseccâ ve hatâbî üslûp

Resmî (kitâbî) üslûp

Şâhâne üslûp

Tarih ve terâcim üslubu

Vakâyînâmeler üslubu

 

Nokta-i afv ile aybumı gayb it

Cinsel vurgulu anlatım

Gülmecenin kurgusu

Hiciv söylemi

İroni

Küfür ve argo

Latife ve fıkra söylemi

Mizah, hiciv ve sövgüde edebi mahfiller ve ekoller

Mizahî üslûp

Şâhid-perestâne edâ

Şûhâne edâ

 

Hum-hâne-i dehrin nice hikmet var içinde

Atalar sözü

Âyet, hadis, hikâye, darb-ı mesel, deyim ile sözü güçlendirme

Delil sunma

Felsefî tarz

İspatlama

Mesel getirme

Siyasetnâme, nasihatnâme ve pendnâmeler üslubu

Sözün hikmeti

Veciz söz söyleme

 

Çalıştay Davet Yazısını ve Konularını pdf olarak indirmek için tıklayınız.

   

 

 

 

 

 

 

 

     GENCÎNE

     

  • Gencîne Klâsik Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi için makalelerinizi dergimizin sitesindeki makale başvuru formuyla birlikte makale@gencinedergisi.net veya dergi@gencinedergisi.net adreslerine gönderebilirsiniz

  •